(07/09/2015)

Tại Hội nghị giám đốc các Sở Khoa học và công nghệ (KH&CN) do Bộ KH&CN tổ chức mới đây tại Hà Nội, TS. Hồ Ngọc Luật, Vụ trưởng, Trưởng Ban KH&CN địa phương, Bộ KH&CN cho biết: KH&CN địa phương đã có những tín hiệu tốt, bởi lần đầu tiên trong Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011- 2020 đã khẳng định nội dung cụ thể về chiến lược phát triển KH&CN địa phương.
Tuy nhiên, trong phần báo cáo về “Thực trạng KH&CN địa phương; những vấn đề cần tập trung để triển khai thành công Chiến lược phát triển KH&CN”, TS Luật khẳng định: bài toán  kinh phí phân bổ ngân sách và sử dụng nguồn nhân lực cho các địa phương vẫn chưa được tháo gỡ!

Phân bổ kinh phí: quá chênh lệch

Theo TS Hồ Ngọc Luật, việc giải ngân cho đầu tư phát triển tại địa phương trong thời gian qua vẫn còn chênh lệch đáng kể. Cụ thể, có nhiều địa phương sử dụng hiệu quả số kinh phí được phân bổ (từ 8,51% năm 2006 lên đến 74,9 % năm  2010) nhưng số địa phương chi hết dưới 1% cũng còn rất nhiều.

Thậm chí trong số địa  phương giải ngân được 100% cũng còn một số “vấn đề”, ví như Hà Nội giải ngân được100% nhưng lại sử dụng nguồn kinh phí dành cho KH&CN để xây dựng đường 32, Khu công nghệ cao Nam Thăng long trong năm 2010 với  tổng kinh phí  là 280 tỷ.

Tương tự, Thanh Hóa đầu tư trang thiết bị cho giáo dục đào tạo Cao đẳng chuyên ngành kỹ thuật cũng chiếm một con số không nhỏ trong chi ngân sách cho KH&CN. Hay tỉnh Hưng Yên sử dụng xây dựng mạng lưới quan trắc tài nguyên dưới lòng đất, tài nguyên mặt nước và khu xử lý chất thải rắn thành phố Hưng Yên (giai đoạn 2), bãi rác thải huyện Khoái Châu cũng lấy tiền từ đầu tư cho KH&CN…như vậy tiền dành cho KH&CN không được đầu tư phát triển tiềm lực KH&CN thực sự. Thực tế trên cho thấy nguyên nhân là do nhiều sở KH&CN không có dự án, bên cạnh đó là có dự án rồi cũng không có tiền để thực hiện.

Cũng trong năm 2012 vừa qua có 249 dự án của các tỉnh “cố gắng” để có kinh phí với nhu cầu là 3,139 tỷ đã được Bộ KH&CN và Bộ Kế hoạch Đầu tư xem xét và đáp ứng vượt 105% nhu cầu. Nhưng vấn đề ở chỗ số vượt nhu cầu 100%  chỉ là 23/63 tỉnh trong cả nước, chiếm mất hơn 2,383 tỷ (Trong số đó có tỉnh được cân đối nhu cầu gấp 6,4 lần bình thường như tỉnh Hải Dương, Bà Rịa -Vũng Tàu gấp 8,7 lần, cũng có tỉnh lại chi không đúng kế hoạch lên tới 7,5 lần như Hưng Yên). Trong số 40 tỉnh còn lại thì 13 tỉnh đáp ứng được dưới 40% kinh phí đáp ứng nhu cầu như Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Sơn La.  Có có 4 tỉnh chỉ đáp ứng được dưới 20% như Điện Biện, Bình Định, Quảng Trị.

Trong điều tra năm 2011, tổng địa phương đầu tư cho nghiên cứu và triển khai (R&D) là 1,107 nghìn tỷ, trong đó các Viện, Trung tâm ứng dụng là 267 tỷ, cơ quan hành chính sự nghiệp là 641 tỷ, bất cập ở đây là cơ quan chuyên về KH&CN thì làm ít về KH&CN, cơ quan hành chính sự nghiệp không chuyên thì thực hành triển khai KH&CN. Con số này cũng phản ánh một phần thực trạng KH&CN hiện nay tại địa phương. Vì vậy, theo TS.Luật nếu không tháo gỡ từ kế hoạch năm 2014 trở đi thì đây là một thực trạng giữa ngành khoa học và nghành kế hoạch đầu tư, không “gỡ” được từ Trung ương thì địa phương sẽ gặp khó.

                 

Một số sản phẩm chủ lực của các địa phương được giới thiệu tại Hội nghị toàn quốc triển khai Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011 – 2020 ngày 8/3 tại Hà Nội.

Hỗ trợ theo đặc thù địa phương

Nhằm chia sẻ, đồng thời góp phần giải quyết thực trạng trên, các giám đốc Sở KH&CN tham dự hội nghị  đã có những ý kiến, tham luận cụ thể về thực trạng KH&CN tại địa phương mình.

Ông Tạ Duy Thịnh, Giám đốc Sở KH&CN Quảng Ninh, một tỉnh đã có những đầu tư lớn về hoạt động KH&CN thời gian qua cho biết, từ cuối năm 2011, KH&CN của tỉnh đã có những bước phát triển khác biệt so với những năm trước. Theo ông Thịnh, để thúc đẩy phát triển KH&CN địa phương, nhận thức của lãnh đạo các cấp, các ngành rất quan trọng. Quảng Ninh cũng đã tranh thủ được sự quan tâm và vào cuộc của tất cả các cấp, các ngành trong vấn đề này. Ngoài ra tỉnh đã ký Chương trình phối hợp hoạt động KH&CN với Bộ KH&CN và đã ban hành được nhiều văn bản quan trọng để đẩy mạnh phát triển KH&CN, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ.

Thể hiện quan điểm về tập trung nguồn lực để thực hiện các chương trình, nhiệm vụ KH&CN tại địa phương, ông Lê Kim Hùng, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Ninh Thuận cho rằng, thực trạng phát triển tiềm lực KH&CN tại các địa phương là khác nhau nên sự hỗ trợ cũng phải khác bởi  hiện tỉnh chưa có những tập đoàn lớn của nhà nước đầu tư, chưa có doanh nghiệp KH&CN cũng như chưa có Quỹ phát triển KH&CN, do vậy cần cần có cơ chế, chính sách đặc thù ưu tiên đầu tư cho các tỉnh có tiềm lực KH&CN còn thấp hơn bình quân cả nước, ngoài kinh phí TW phân bổ.

Ông Hùng còn cho biết thêm, hiện Ninh Thuận chỉ có 13 tổ chức được cấp giấy phép hoạt động KH&CN nên  gặp nhiều vướng mắc do hầu hết các doanh nghiệp (DN) không có quỹ phát triển về KH&CN, quy trình hỗ trợ DN còn kéo dài, các chính sách văn bản hỗ trợ không rõ ràng đầy đủ. Ví dụ không hỗ trợ quá 30% cho chuyển giao KH&CN nhưng giá trị chuyển giao công nghệ  lại không thể xác định, chỉ có thể căn cứ theo hợp đồng giữa DN và các đơn vị chuyển giao công nghệ. Bên cạnh đó kinh phí nhà nước hỗ trợ cho DN có giới hạn nhưng DN mong muốn hỗ trợ nhiều hơn cho nên việc thẩm định kinh phí rất khó khăn nhất là vấn đề đổi mới về công nghệ.

Với một tỉnh mà số dừa chiếm đến 30% diện tích cả nước và hơn 70% dân số tại tỉnh phụ thuộc vào giống cây truyền thống này, bà Lệ Thủy – Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Bến Tre cho biết, ngoài phát triển cây dừa, tỉnh rất cần nguồn vốn đầu tư để phát triển doanh nghiệp KH&CN tập trung vào một số ngành nghề mà tỉnh có lợi thế như: chế biến, khai thác thủy sản, phát triển giống bưởi da xanh mang thương hiệu Bến Tre,... nhằm tạo nguồn lực phát triển kinh tế xã hội của tỉnh mang tính bền vững trong tương lai.

Để giải quyết những khó khăn trên, theo TS. Luật thì các địa phương cần tập trung khai thác lợi thế, đặc thù của từng vùng để đẩy mạnh sản xuất hàng hóa, đặc biệt là các sản phẩm chủ lực. Đồng thời phải thành lập được (tại mỗi vùng) một mô hình liên kết giữa sản xuất kinh doanh, giáo dục đào tạo và KH&CN, tạo lập môi trường giữa các tỉnh trong vùng và giữa các vùng với nhau, từng bước hình thành các trung tâm phát triển vùng làm đầu tầu ở các vùng kém phát triển về KH&CN.

Ngoài ra, các địa phương cũng cần tăng cường hỗ trợ  để các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, hình thành được các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và khu ứng dụng thông tin tập trung, các vùng sản xuất hàng hóa lớn. Bên cạnh đó phải sản xuất nông nghiệp sạch với quy mô công nghiệp, ứng dụng được công nghệ cao và công nghệ sinh học vào sản xuất.

Tiếp đến là hình thành các sàn giao dịch từ thành phố Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng kết nối với các tỉnh, thành phố khác qua các Trung tâm ứng dụng, kết nối với các sàn giao dịch công nghệ và thế giới. Đồng thời, xây dựng hệ thống tổ chức và cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ hoạt động KH&CN. Đặc biệt, các Sở KH&CN cần chú ý đến việc xây dựng các Trung tâm Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng để sẵn sàng kết nối với các Trung tâm khác tạo nên một mạng lưới cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp và xã hội, TS Luật nhấn mạnh.

 

Thư viện ảnh

Thống kê truy cập

Hôm nay
Tháng này
Tất cả
Trực tuyến
63
10627
250207
22